Lựa chọn giữa Hộ kinh doanh cá thể (HKD) hay Thành lập Công ty không còn đơn thuần là chọn “nhỏ” hay “lớn”, mà là chọn phương thức quản trị để thích nghi với kỷ nguyên minh bạch số.

Dưới đây là bài phân tích chi tiết và cập nhật các luật thuế mới nhất dành cho bạn.

Năm 2026 đánh dấu thời điểm xóa bỏ hoàn toàn thuế khoán đối với hộ kinh doanh. Mọi thực thể kinh doanh giờ đây đều phải vận hành dựa trên số liệu thực và hóa đơn điện tử. Điều này thu hẹp khoảng cách giữa HKD và Công ty, nhưng mỗi mô hình vẫn giữ những đặc trưng riêng biệt.

1. Hộ kinh doanh cá thể: “Nhẹ nhàng” nhưng đầy trách nhiệm

Trong năm 2026, HKD không còn là nơi để “né” sổ sách. Tuy nhiên, nó vẫn giữ được sự linh hoạt cho các quy mô gia đình hoặc khởi nghiệp tinh gọn.

• Ưu điểm nổi bật: Thủ tục thành lập nhanh chóng, không yêu cầu bộ máy kế toán phức tạp. Đặc biệt, từ 01/01/2026, ngưỡng doanh thu miễn thuế đã được nâng lên đáng kể, giúp các hộ nhỏ giảm bớt gánh nặng tài chính.
• Điểm yếu chí mạng: Vẫn là câu chuyện Trách nhiệm vô hạn. Bạn phải dùng toàn bộ tài sản cá nhân (nhà cửa, xe cộ…) để thanh toán nợ nếu kinh doanh thua lỗ.

2. Thành lập Công ty: “Lá chắn” tài sản và đòn bẩy quy mô

Nếu bạn có tham vọng làm việc với các đối tác lớn, xuất khẩu hoặc gọi vốn, Công ty là con đường duy nhất.

• Ưu điểm nổi bật: Trách nhiệm hữu hạn là ưu thế tuyệt đối. Bạn chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi số vốn đã đăng ký. Hơn nữa, mức thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cho doanh nghiệp nhỏ hiện nay cực kỳ ưu đãi (chỉ từ 15%), đôi khi còn thấp hơn mức thuế thu nhập cá nhân của chủ hộ kinh doanh lớn.
• Điểm yếu: Chi phí vận hành cao hơn do bắt buộc phải có kế toán và hệ thống báo cáo thuế định kỳ chặt chẽ.

Bảng so sánh chi tiết (Cập nhật quy định 2026)

Cập nhật các luật thuế mới nhất năm 2026

Để đưa ra quyết định chính xác, bạn cần nắm vững 3 thay đổi trọng yếu sau:

1. Nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế

Theo Luật Thuế sửa đổi hiệu lực từ 2026, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế GTGT và TNCN cho hộ kinh doanh đã tăng từ 100 triệu lên 500 triệu đồng/năm. Đây là tin cực vui cho các shop online và cửa hàng nhỏ.

2. Thuế suất ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ (SMEs)

Chính phủ áp dụng mức thuế TNDN phân bậc để khuyến khích chuyển đổi:

• Mức 15%: Áp dụng cho công ty có doanh thu dưới 3 tỷ VNĐ/năm.
• Mức 17%: Áp dụng cho công ty có doanh thu từ 3 tỷ đến 50 tỷ VNĐ/năm.
• Điều này giúp doanh nghiệp nhỏ có mức thuế suất rất cạnh tranh so với việc nộp thuế TNCN của chủ hộ kinh doanh ở các bậc cao.

3. Chính thức xóa bỏ Thuế Khoán và Lệ phí môn bài

Từ 01/01/2026, hình thức “thuế khoán” (ấn định số thuế hàng tháng) không còn tồn tại. Tất cả HKD phải nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế ghi nhận qua hóa đơn điện tử. Đồng thời, lệ phí môn bài cũng được bãi bỏ hoàn toàn cho cả HKD và doanh nghiệp để tiết giảm chi phí gia nhập thị trường.

Lời khuyên cho bạn

• Nên chọn Hộ kinh doanh nếu: Doanh thu của bạn dưới 1-2 tỷ/năm, chủ yếu bán lẻ cho cá nhân, không có nhu cầu ký hợp đồng lớn và muốn quản lý đơn giản nhất có thể.
• Nên thành lập Công ty nếu: Doanh thu dự kiến trên 3 tỷ/năm, cần bảo vệ tài sản cá nhân, có kế hoạch xây dựng thương hiệu bài bản hoặc cần xuất hóa đơn VAT để vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn lớn.

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐÀO TẠO TÍN VIỆT

Chuyên: Thành lập doanh nghiệp và giải thể, dịch vụ kế toán trọn gói, Đào Tạo Kế Toán Thực Hành

Địa chỉ:  Đông Phước, P Tuy Hoà, Tỉnh Đắk Lắk

Điện thoại: 0968.1000.55

Fax: 02573.838.858